Onderwijs

Beeldend Onderwijs

De kern van kunstonderwijs is verbeelden.

De verbeelding aan de macht

Het leven begint met waarnemen. Het leren begint met waarnemen. Waarnemen in de betekenis van ervaren, herinneren, herkennen, observeren, kennen...  De structuur van de hersenen worden in eerste instantie bepaald door 'de waarneming'. Rond vier jaar zijn de hersenen zover ontwikkeld dat het dominate denken van waarnemen naar 'verbeelden' verschuift. De hele basisschoolleeftijd blijft het dominante denken 'verbeelden'. Verbeelden in de betekenis van verzinnen, voorstellen, fantaseren, voorspellen, inleven en spelen. Als leerkrachten zullen we daar ons  terdege bewust van moeten zijn. Zo kunnen we aansluiten bij het denken van leerlingen.

De wereld ontdekken

Kunstonderwijs helpt antwoorden te geven op vragen. Binnen het kunstonderwijs zijn er voor kinderen op de basisschool twee centrale vragen: 'Wie ben ik ten opzichte van mijzelf?' en 'Wie ben ik ten opzichte van de ander?'. Vragen met louter persoonlijke antwoorden. Antwoorden op basis van eigen gedachten, eigen gevoelens en eigen ervaringen: een ander kan mij immers niet vertellen wie ik ben. Antwoorden die zoekend, nieuwsgierig, spelend, experimenterend, verwondernd, verbaast...  ontstaan. Antwoorden die voor het moment vaststaan; antwoorden die  kunnen veranderen, antwoorden die vragen oproepen, antwoorden die dwingen tot verder onderzoek... Antwoorden die zich 'altijd' binnen de kaders van de cultuur bevinden. De cultuur waar we in leven is de wereld waar we in eerste instantie in leven, de wereld waar we onze weg in moeten vinden.

Pas als kinderen rond twaalf jaar oud zijn begint het 'conceptualiseren'. Conceptualiseren in de betekenis van waarderen, oordelen, classifiseren, benoemen, interpreterenen labelen. Weer later  - rond het veertiende levensjaar - is het dominante denken 'analyseren'. Analyseren in de betekenis van testen, onderzoeken, ontleden, verbinden, logisch denken.

       

Antwoorden zijn zichtbaar in beeldend werk.

Kinderen hebben hun denken, voelen en ervaren zichtbaar gemaak. Kinderen vertellen verhalen met beeldend werk, ze hebben betekenis gegeven. Vraag dus naar die verhalen; die zijn interessant. Oordeel niet over de uitvoering. Kinderen tonen zichzelf in eigen verbeeldende werk. Eigen gedachten, ervaringen en gevoelens zijn zichtbaar in eigen beeldend werk. Vraag er naar en het kerndoel 'reflecteren op eigen werk' krijgt gestalte. De cultuur toont zich in kunstwerken van kunstenaars; kijk en vraag wat er gezien wordt en koppel dat wat gezien wordt aan eigen ervaring, gedachten en gevoelens. vertel elkaar . en ik leer door jouw ogen kijken.

      

Spelen = leren

Spelen is voor kinderen de natuurlijke manier om de wereld en zichtzelf te onderzoeken. Spelen is doen.  Spelen is ervaren met al de zintuigen. Spelen is  actief zijn. Spelen is lef hebben; de grenzen verkennen, De basis van leren - zeker op de basisschool -  is 'doen'. Al doende leren kinderen.  Spelen met anderen; leren van anderen. 

Kerndoelen

Overgenomen  van de website 'Educatie en school'

'De wetgever in het onderwijs heeft vastgesteld dat basisscholen kinderen tot leren moeten brengen. Wat kinderen aan het eind van groep 8 moeten beheersen is in hoofdlijnen vastgelegd in een aantal doelstellingen, kerndoelen genoemd. Door deze kerndoelen wordt een gevarieerd aanbod gewaarborgd, dat ook maatschappelijk herkenbaar is. De kerndoelen doen geen uitspraak over de te volgen didactiek. Het is aan de scholen zelf te bepalen op welke wijze en met welke materialen dit moet gebeuren. Waar mogelijk zouden de kerndoelen in samenhang aan bod moeten komen. Uiteraard wordt e.e.a. gevolgd door de inspectie op het basisonderwijs. De huidige reeks kerndoelen is in 2009 ingevoerd'.

Bronnen

    

  


De vier metacognitieve basisvaardigheden

Animatie 


Kunstmeester

Ik - Ino de Groot - noem mijzelf 'Kunstmeester'. Na 25 jaar in het basisonderwijs en speciaal onderwijs  (inclusief 5 jaar kleuters) gewerkt te hebben, werk ik nu op een hogeschool (PABO). De ervaring als basisschoolleerkracht heeft mijn denken over beeldend onderwijs gevormd. Hans Koopman - toentertijd docent HKU - legde een theoretisch fundament onder mijn ervaring en bevestigde mijn ervaring. Daar ben ik Hans  dankbaar voor.  

Ik ben kunstenaar en ook heel erg 'schoolmeester'. Spelen is leren. Spelen is genieten. Spelen is doen. Spelen is ontdekken, ervaren, bewonderen, verwonderen, experimenteren... Plezier als basis. Zonder plezier is er geen leren. Ik als docent kan leren niet afdwingen; ik kan de sfeer scheppen waar leren mogelijk is, ik kan spelen voordoen, ik kan mijn genieten zichtbaar maken, ik kan niet voor jou leren; dat zal je zelf moeten doen. Elk kind wil spelen, elk kind wil leren. Ik zet mijn studenten op een spoor van spelen, genieten, doen door het zelf voor te doen.